İşçilik Alacaklarına Uygulanacak Faiz Oranları

19.09.2016 - 18:44


Kıdem Tazminatı:

Kıdem tazminatına ilişkin alacaklarda mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır. Davacı tarafça talep edilmese dahi; kıdem tazminatı hesabında mevduata uygulanacak en yüksek faiz oranı dikkate alınır. Bunun yasal dayanağı 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. Maddesidir.

Yargıtay 9. HD. önüne gelen bir uyuşmazlıkta; kıdem tazminatının yasal faiziyle talep edilmesine rağmen, yasal faiziyle değil de mevduata uygulanan en yüksek faiz oranıyla hükmedilmesi gerektiğinin üzerinde durmuştur. Yargıtay mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı yerine reeskont faizine karar verilmesini de, dönem dönem belirli oranlar kullanılmasını da kabul etmemektedir.

Kıdem tazminatında faiz başlangıcı; fesih tarihi veya hakkın doğum tarihinden itibaren işlemeye başlar. Faizin başladığı tarih, dava tarihinden önce olmaktadır. Bu konuda talep olmasa dahi; kıdem tazminatının hesabında bu tarihler dikkate alınmalıdır.

Kıdem tazminatında zamanaşımı on yıldır. Zamanaşımı, iş sözleşmesinin fesih tarihinden itibaren işlemeye başlar.

 

 

İhbar Tazminatı:

İhbar tazminatı alacağına yasal faiz (temerrüt faizi) uygulanır. Yasal faiz; % 9’dur. Yargıtay; yasal faiz yerine, mevduata uygulanan en yüksek faiz oranını ihbar tazminatı için kabul etmemektedir.

Faiz başlangıcı; işverenin temerrüte düşürüldüğü tarihtir.

İşveren; temerrüte noter aracılığıyla düşürüleceği gibi, iadeli taahhütlü mektup, kayıtlara geçmiş bir dilekçe… vb. şekillerde de temerrüte düşürülebilir. İşçi; dava açmadan önce, ihbar tazminatının ödenmesi yönünde irade beyanını işverene yöneltecektir. Bu irade beyanı; Borçlar Kanunu anlamında, varması gerekli irade beyanı olduğundan, Yargıtay kararlarında da görüleceği üzere; faiz başlangıcında ihtarnamenin söz konusu olduğu durumlarda noterden sorularak ihtarnamenin işverene tebliğ gününe, işçinin işverene ödemesi için verdiği süre eklenerek ulaşılan tarih işverenin temerrüte düştüğü tarih olarak kabul edilmekte, bu tarihten itibaren yasal faize hükmedilmektedir. İhtarname söz konusu değilse; davanın açılması ile temerrüte düşürüleceğinden, dava tarihinden itibaren, ıslahla artırılan kısım için ise ıslah tarihinden itibaren yasal faize hükmedilecektir. İhbar tazminatında da zamanaşımı süresi on yıldır.

 

 

Yıllık İzin Ücreti:

Yıllık izin ücreti için yasal faiz (temerrüt faizi) uygulanır.

Yargıtay yıllık izin ücreti alacağını; geniş anlamda ücret kapsamında değerlendirmemekte, bu sebeple de, mevduata uygulanan en yüksek faiz oranının değil de, yasal faizin uygulanması gerektiği kanaatindedir. Ücret alacaklarında zamanaşımı beş yıldır. Zamanaşımı; yıllık izin, iş akdinin sona ermesi ile parayla ölçülebilen bir alacağa dönüştüğünden, iş akdinin sona erdiği tarih itibariyle işlemeye başlar.

 

 

Hafta Tatili Ücreti:

Hafta tatili ücretinde faiz; mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.

Burada önem arz eden bir nokta; hafta tatilinde çalıştırıldığını ispat yükünün işçiye, hafta içinde bir gün izin verildiğinin ya da ücretinin ödendiğinin ispat yükünün işverene ait olduğudur.

Faiz başlangıcı; işverenin temerrüde düşürüldüğü tarihtir. Zamanaşımı beş yıldır.

Zamanaşımı; dava tarihinden geriye doğru, beş yıllık hafta tatili ücret alacağı talep edilebilir.

 

 

Ücret Alacağı:

Ücret alacağında faiz, mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır. Faiz başlangıcı; işverenin temerrüte düşürüldüğü tarihtir. Zamanaşımı beş yıldır.

Dava tarihinden geriye yönelik beş yıllık ücret alacakları istenebilir.

 

 

Fazla Çalışma Ücreti:

Fazla çalışma ücreti alacağında faiz, mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.

Fazla mesaide fazla mesai yapıldığını ispat yükü işçiye, fazla çalışma ücretinin ödendiğinin ispat yükü de işverene ait olmasına rağmen; ücret alacağında ise, ücretin ödendiğinin ispat yükü işverene aittir, işçinin bir ispat yükü bulunmamaktadır.

Faiz başlangıcı; işverenin temerrüte düşürüldüğü tarihtir. Zamanaşımı beş yıldır.

Dava tarihinden geriye yönelik beş yıllık fazla çalışma ücretleri istenebilir.

 

 

Kötü Niyet Tazminatı:

Kötü niyet tazminatında ise faiz, yasal faiz (temerrüt faizi) uygulanır.

İspat yükü kötü niyet iddiasında bulunan işçiye aittir.

Faiz başlangıcı; işverenin temerrüte düşürüldüğü tarihtir. Zamanaşımı on yıldır.